Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Nguồn Đào, cõi tiên: Một nơi lý tưởng, thanh bình và hạnh phúc, thường được ví như chốn tiên cảnh, tách biệt với thế giới trần tục đầy lo toan. Khái niệm này bắt nguồn từ điển tích "Đào hoa nguyên ký" của Đào Tiềm.
   • Nơi ẩn dật, chốn bình yên: Chỉ một nơi chốn yên tĩnh, xa lánh cuộc sống hỗn tạp, nơi con người có thể sống một cuộc đời giản dị, hòa hợp với thiên nhiên.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Tâm hồn anh ấy luôn hướng về một đào nguyên thanh tịnh, nơi không có bon chen danh lợi.
  • Trong thơ ca cổ điển, đào nguyên thường là biểu tượng cho khát vọng về một xã hội lý tưởng.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Lạc bước đào nguyên": Lạc vào một nơi chốn đẹp đẽ, yên bình một cách tình cờ, hoặc mơ mộng về một thế giới hoàn hảo.
  • Chẳng ngờ chuyến đi ngẫu hứng ấy lại khiến tôi như lạc bước đào nguyên.
• "Mộng đào nguyên": Giấc mơ, khát vọng về một cuộc sống lý tưởng, viên mãn.
  • Đời người ai chẳng có một mộng đào nguyên riêng cho mình.

Biến thể và từ gần giám

• Đào hoa nguyên (danh từ): Cách gọi đầy đủ hơn, trực tiếp chỉ điển tích "Đào hoa nguyên ký", nguồn gốc của khái niệm "đào nguyên".
• Bồng Lai (danh từ): Một cõi tiên khác trong thần thoại, thường được dùng với nghĩa tương tự "đào nguyên" để chỉ chốn tiên cảnh.
• Thiên thai (danh từ): Điển tích về nơi tiên ở, cũng thường dùng để ví von về một nơi chốn đẹp đẽ, mỹ lệ như chốn tiên.

Từ đồng nghĩa

• Cõi tiên: Thế giới của các vị tiên, nơi lý tưởng.
• Chốn bồng lai: Nơi tiên cảnh (theo điển tích).
• Thế giới lý tưởng: Xã hội hoàn hảo theo mong ước.

Thành ngữ liên quan

• "Đào nguyên lạc lối": Thành ngữ xuất phát từ truyện Kiều, ý chỉ việc lạc vào một nơi đẹp đẽ, tốt lành một cách bất ngờ (như trong câu Kiều: "Đào nguyên lạc lối đâu mà đến đây?").
  • Gặp được ngôi làng nhỏ ven sông vào buổi hoàng hôn, tôi có cảm giác như đào nguyên lạc lối.

1. Nguồn Đào, chỉ cõi tiên
2. Theo bài "Đào hoa nguyên lý" của Đào Tiềm: Có một người đánh cá đất Vũ Lăng chèo thuyền theo một nguồn nước, lạc lối và không biết đường về. Rồi cứ chèo thuyền đi mãi, gặp một rừng hoa đào chạy dọc theo bờ suối, đến đầu nguồn nước có một quả núi, ở đấy người đi lại và gái trai ăn bận nhẹ nhàng như người ngoài cõi tục
3. Kiều: Đào nguyên lạc lối đâu mà đến đây ?